Categorie archief: Bab Afrika

Swahili spinach

De laatste jaren van zijn leven zag je hem nog wel eens wankel op een gammele fiets rondrijden. Vroeger was hij een fiere, clevere en welbespraakte anachoreet. Een man die zich bewust terugtrok van elke vorm van gezag. Hij recycleerde alles wat herbruikbaar was op het maniakale af, decoreerde zijn weelderige tuin met paspoppen en bedekte de bodem met Perzische tapijten tegen het onkruid. Alles wat nog eetbaar was werd verzameld bij bakkers, kruideniers op markten en uit de afvalcontainers van supermarkten gehaald. Als je de bladeren van een biet kunt eten, waarom dan de biet zelf uittrekken en opeten. Soms liep het wel eens fout als een te éénzijdig dieet van kaas en nog eens kaas tot oedeem in zijn onderbenen leidde en een iets gevarieerdere voeding zich opdrong. Het is duidelijk dat Gamel zijn tijd voor was en dat net de jongeren van nu in tijden van overvloed maar dreigende tekorten, wanhopig op zoek zijn naar een levensstijl, waar hij waarschijnlijk niet de uitvinder maar dan zeker toch een extreem voorbeeld van was.

Snijbieten sieren met hun mooie gekleurde stengels de biologische moestuin van vandaag. De jonge blaadjes en stelen worden geoogst en rauw in slaatjes of gestoofd in een quiche, soep of als spinazie gegeten.
Eind jaren tachtig verbleven we met onze twee kindjes in een in koraalstenen gebouwd huis op Lamu. Het gebouw was open, zonder deuren en ramen, en keek uit op het vasteland van Kenya en de Indische oceaan. Nyamba Giovanna, het huis van…,is de plek waar we onze eerste oesters ooit aten en waar de huiskok ons het recept van Swahili spinach leerde. Paprika, patatjes, champignons, ajuin, look, spinazie, kokosmelk, daarbovenop een omelet en mogelijk nog een geheim kruid zijn de ingrediënten van het ondertussen beroemdste exotische gerecht in Hoof en omstreken.

Zo nu en dan worden hier wel eens overschotten en volledige maaltijden gewisseld. Koken voor twee als er dertig jaar een roedel uitgehongerde wolven aan tafel heeft gezeten, is niet simpel! Temba is de chef van de sadza met nsima. Kris maakt haar Swahili spinach met bladeren uit de moestuin. Ubuntu! Het teveel of de overschotten worden gedeeld. De stengels en bladeren van wat op snijbiet lijkt wordt hier spinazie genoemd, maar lijkt veeleer op voederbietenloof. Het is nauwelijks te verteren en het effect op je spijsvertering ruikt naar wat Seppe Van Groeningen beschrijft in’t Aards Paradijs wanneer zijn ouders uit pure noodzaak soep van gras als maaltijd voorschotelen.

Het onverteerbare zootje (zie bovenstaande foto) wordt dan ook nog eens klaargemaakt en geserveerd in een uit een oude motorblok gerecycleerde stoofpot. En voor ze hier een motorblok opofferen om gesmolten en terug gegoten te worden in een tweede leven als kookpot, moet er al aardig wat vuil olie gepasseerd zijn. Kris gaat dit niet graag lezen, maar er is niets zo erg als een nacht krullen en kreunen van de krampen na het eten van loof van voederbieten klaargemaakt in een motorblok!
Experimenteren met vreemde ingrediënten, exotische kruiden, gistings-en fermentatieprocessen is in dit land met een vrij stabiel klimaat, lage vochtigheidsgraad en relatieve hoogte een leerrijk tijdverdrijf geworden. De zuurdesembroden zijn een succes bij buren en vrienden. De kefiryoghourt een must bij elk ontbijt. En de fermentatie van de kobi-zwam in groene thee en daarna met lychees op de fles voor een tweede gisting, is een waar godendrankje. Deze lycheekombucha demi-sec balanceert tussen een zuur witbier en een appelcider! Misschien bevat het voor de echte drinker een iets te laag alcoholpercentage, maar het ziet er alleszins wel straf bier uit! Schollekes!

Het is voorlopig nog onduidelijk of we de pot en zijn inhoud gaan kontroleren op restanten van dioxine zoals men momenteel de uitwerpselen van grensoverschrijdende Chinezen op een COVID -variant gaat testen! Puur pesterij!

Over koper en goud


Onophoudelijk valt wel ergens in een buitenwijk van de stad de stroomtoevoer weg omdat de koperen bovengrondse leidingen gestolen worden. Het duurt dan vaak weken voor dit mankement hersteld wordt. Hoe verder buiten de stad hoe erger! Vaak is je buur, al dan niet (invloed)rijk of aktief in de juiste politieke partij, een voldoende reden om zelden of nooit langere periodes zonder electriciteit te zitten. Wat dat betreft hebben we het hier wel getroffen.

In België gebeurt het ook dat bovenleidingen van Infrabel gepikt worden. De prijs van koper op de internationale markt moet vrij hoog liggen om deze handel en wandel te verantwoorden. Zambia met al zijn kopermijnen in het noorden zal er wel bij varen. Hoognodig, want het land leeft al langer op de rand van het bankroet en de infrastructuur is al decennia verwaarloosd. Zimbabwe is met enige vertraging dezelfde weg aan’t bewandelen. Infrastructuur kan hersteld worden en nog eens en nog eens tot het op de draad versleten is en beyond repair kapot wordt achtergelaten. De enige nieuwe werken in onze buitenwijk, Suburbs genaamd, zijn huizen bouwen en 5G internet aanbrengen. Verder ligt alles op apegapen, stroomt het leidingwater meer over de straten dan door de leidingen, hangt straatverlichting los aan verroeste palen te bengelen en staat de helft van de electriciteitskasten onder water!
In The Chronicle van vorige week stond een gouddiefstal gemeld in Heyman Rd ! Een grote lading goud werd s’nachts uit een privé-woning langs Heyman in Suburbs ontvreemd, schrijft de krant. Huisnummer ontbreekt. Eens iets anders dan koperen draden meegraaien of zoals vorig jaar toen we een groepje dieven over de vloer kregen dat zich als hongerige en dorstige leeuwen op de inhoud van de ijskast stortte. Ondertussen haalden ze rustig onze ganse inboedel uit het huis en kieperden alles over de 3m hoge muur langs Heyman Rd. Gelukkig schoot de neighbourwatch net op tijd wakker en knalde hen met veel machtsvertoon van de eigendom. Verdeling van de rijkdom! Behalve deze keer want achteraf werd alles, behalve de dieven zelf, op straat teruggevonden.

Todd, buurvrouw en schrijfster, vertelt me vanmorgen dat ze regelmatig langs haar vaders huis wandelt en eens kijkt wat ze met de eigendom van plan zijn. Ze heeft het ouderlijk huis, ook langs Heyman Rd gelegen, vorig jaar verkocht. Het werd afgebroken en vervangen door een immense, lelijke betonnen constructie. Recentelijk merkt ze dat er zich een shopping center met Woolworth’s heeft gevestigd! Nieuwsgierig wandelt ze op de eigendom, maar ziet geen aktiviteit. Achter de gebouwen hangen een aantal security-uniformen te drogen en ze vraagt zich af wat die daar doen als er blijkbaar niets te beschermen of te beveiligen is. Tenzij?!

Neighbourwatch

De laatste jaren is er in Matabeleland een echte goldrush aan de gang. Elke tuinier, onderbetaalde werkman en werkloze schooier is de stad uitgetrokken met schop en houweel om zijn geluk elders te beproeven. Overal zie je putten uitgegraven en bergjes stenen langs de kant van de weg liggen in de hoop een streepje goud te ontdekken. Het zit overal, zeggen ze ons hier. Raap een kwartsklok op en de kans dat er goud in zit is groot, zelfs in je eigen tuin! Onderweg kom je wel eens iemand tegen die een klein zakje opendoet en enkele korreltjes van het hele edelmetaal toont. Hiermee betaal ik mijn flessen bier in de shebeen een eindje verderop, zeggen ze dan met een grijns. Ik zie vooral een stel rotte tanden en een paar met bloed doorlopen oogjes! Het is niet al goud wat blinkt!

De grotere goudmijnen rekenen op minimum 5gr per ton! How Mine haalt 8 tot 10gr en is daarom een van de rijkste en productiefste uit de regio. Onze buren zijn gouddelvers en laten het merken! De ene krib naast de andere verrijst in dit decennialang slapende stukje buitenwijk. Suburbs werd opgericht door de eerste pioniers die in de voetsporen van C.J.Rhodes en BSAP op zoek waren naar grondstoffen in de binnenlanden van Afrika en ondertussen een spoorlijn van de Kaap tot Caïro aanlegden. Tot dan verzorgden de diligences van de Zeederbergs het transport van mensen en goederen doorheen het onherbergzame en gevaarlijke gebied tussen Johannesburg en Bulawayo. Het huis waar we nu verblijven werd in 1896 door één van de broers gebouwd en de laatste postkoets staat tentoongesteld in het Natural History Museum. Omdat dit de eerste buitenwijk was, hoefde men het ook geen naam te geven. Het was gewoon de Suburbs van Bulawayo en is dat tot op de dag van vandaag gebleven.

Veel is er niet veranderd! Met de goldrush is ook het grote en snelle geld in velerlei zakken beland en met een inflatie die niet te volgen is, heeft helemaal geen zin om al die rijkdom op een bankrekening te deponeren. Wat we het laatste jaar in België aan geldontwaarding meemaken, vermenigvuldig dat met tien en je hebt een idee van wat ze hier continu ondergaan. ‘Make a plan’ is de vaakst gehoorde raad die ze je meegeven als het over geld gaat! Gevolg is dat al die meer dan honderd jaar oude Edwardiaanse, Victoriaanse en Cape Dutch huizen worden afgebroken wegens te oud en dus niet meer mee met de tijd. Het ene na het andere pareltje gaat onder de sloophamer en in de plaats komt iets nieuw! Groot, groter, grootst!


Ondertussen loopt de linker achterband van de Landy, die ondertussen de kaap van de 300.000km is gepasseerd (nog 700.000 te gaan), al voor de vijfde keer leeg. Telkens wordt hij hersteld of toch weer niet! Enkele dagen later staat hij gewoon weer plat tot op de velg!
De tijd dat ze handjes moesten afhakken om voldoende rubber voor de bandenindustrie te produceren is gelukkig voorbij. Toch blijven excuses uit! Onbegrijpelijk als je beseft dat mensenrechten en persoonlijke vrijheden bovenaan de agenda staan van elke grote wereldwijde instantie. Quo vadis?!




Vloerekes

Een gat is snel gevuld, verzekert onze ’ Amerikaanse’ vriend ons bij een dinertje in The Smokehouse. Het is één van de hipste bars in Bulawayo en serveert, prijs-kwaliteit in acht genomen, het beste eten van de wereld! Een Lazy Aged Matabele Steak(vrij vert. een stuk vlees van een oude koe uit de savanne hier rond de stad) is te vergelijken met een gerijpte Wagyu bij De Schone van Boscoop of een Angus-Piemonte van bij de Slappe Uier, maar dan wel veel veel beter. De Brahman Stud is een kruising tussen een Indische stier en een Britse koe, kan tegen droge, warme omstandigheden, eet taai gras en dorre blaadjes van struiken en heeft een hectare leefruimte voor zich alleen. Extensieve veeteelt noemen ze dat. Wat een luxe!

Amerikaans is niet helemaal correct, want, zoals ik al eerder meldde, zou het net zo goed Zimbabweaans, Israëlisch, Brits en binnenkort misschien zelfs Italiaans of Portugees kunnen zijn, wat de nationaliteit van die vriend betreft. Hij zit nu ‘Confieso que he vivida’ Van Pablo Neruda te lezen op exact dezelfde locatie waar ‘Il Postino’ gedraaid werd. Zoals hij denkt, ben je nooit honderd procent zeker waar je leven je brengt. En, zoals wij braafjes doen, niet-resident blijven en maandelijks het paspoort laten afstempelen bij immigratie en driemaandelijks de auto buitenrijden om te bewijzen dat je wel degelijk rondreist en niet definitief in Zimbabwe resideert, is niet altijd de makkelijkste optie.

Nu er door de eeuwigdurende lockdown of een semi-met-maatregelen -die- nergens-op-slaan, veel tijd vrijkomt en nieuwe plannen worden gemaakt voor projectjes allerhande…een gat is snel gevuld nl., zijn we een oude liefde terug uit de kast gaan halen. Bakken en braden! Brood bakken in een houtoven en vlees braden op de grill. Het wordt stilaan kouder en de buitenvuurtjes zorgen voor de nodige warmte in deze bizar barre, donkere tijden van sociale isolatie, coronamoeheid , wandelmanie en bezigheidstherapie.

Eerste pizza uit de oven

Recht van bij de boer: stro voor de kippen en de schaapjes en in één moeite nemen we een oude mazouttank mee op de aanhangwagen. We slijpen de ene zijde eraf voor een vuurschaal/barbecue. Het andere deel is twee meter lang en roestig. De prijs van ijzer schommelt rond de 20Cent per kilo, dus eigenlijk niks! Andere ideëen dringen zich op, want weggooien zou gewoon zonde zijn. Twee schalen kan ook zoals vroeger. Eentje laag tegen de grond om de voeten op te warmen, de andere op tooghoogte om de handen te warmen. Twintig jaar lang hebben ze feestjes en apero’s versierd bij familie, buren, vrienden. Andere tijden, andere prioriteiten. Een pizzaoven is IN en zelfs Dunaldi geeft ze gratis bij aankoop van een zak bloem en twee blikken tomatenpuree. Dat moet beter kunnen! Na veel overleg en wat denkwerk beginnen we te slijpen, hameren en boren en ontstaat er een open vuur/pizzaoven/broodoven uit de roestige tank. Het geheel wordt voorzien van enkele patrijspoorten, een dubbele bodem en nadien opgevuld met 400 vuurvaste stenen als isolatie. Ons broodje is gebakken!

Marokkaanse platte broden. The best!

Zwerm of hoe het coronanieuws de pandemie is geworden.

Het boek staat al jaren in de boekenkast. Het valt op met zijn dikke, witte rug. In grote letters is Zwerm gedrukt. Het boek leest van blz 365 naar blz 1. of zoiets. Zover ben ik echter nooit geraakt. Het is onduidelijk wat er zich in het verhaal afspeelt. Virussen hebben de wereld overgenomen en mensen kruipen weg in een surrealistisch leventje.

De meest vermaarde diamantduikers van SA.

De Landcruiser staat geparkeerd achter een sanitaire blok op een camping in het zuiden van Afrika. De exacte lokatie ga ik hier niet verklappen om mogelijke samenscholing van hopeloos verloren lotgevallen te vermijden. Wat er zich voor de toiletten afspeelt weten we niet echt. Bij aankomst, een week geleden, zagen we het strand, de zee, de blauwe lucht. Nu zien we een lichte nevel en een halve maan. De auto zit tot het dak gevuld met WC-papier, muesli, rijst, spaghetti, ….80L drinkbaar water en 240L diesel in de tank. Enkele dagen geleden reden we nog onbezorgd door onbewoonde, onmetelijke landschappen. Geen vuiltje aan de lucht. Gravel and dust! In een niet nader vernoemd stadje zetten we ons op een camping en openen de mails en berichten op onze IPhone en Pad.

zonsONDERGANG

Ik scheur blz 264 en blz 263 uit het boek en steek er het vuur mee aan. Het is hier al vier jaar kurkdroog in Namaqualand en alle organische afval brand alsof het met benzine is overgoten. Het boek heb ik mezelf beloofd uit te lezen. Het stond al zolang tussen al die andere, vaak eveneens ongelezen boeken in de kast. Een gezonde dosis koppigheid en veel vrije tijd leidden ertoe dat ik het toch in de auto stopte net voor het vertrek op onze grote reis. Een ijzige wind en het meegevoerde vocht uit de zee maakt het aangenaam zitten rond een vuurtje. Achter de sanitaire blok is de wind trouwens niet zo sterk.

WC-pot met zicht op de Fish River Canyon.

De berichten overspoelen ons. Het lijkt of een tsunami het strand overspoelt en we met vuilbakken, douchen, toiletten en al worden weggevaagd. Mensen, gezondheid, politiek, economie of is het omgekeerd. Hoe meer paniek, hoe minder economische belangen primeren, zo blijkt. Collateral damage noemen de hollanders de slachtoffers van hun enigszins afwijkende aanpak. Toch blijft het raar dat al die kleine landjes in Europa verschillende op wetenschap gebaseerde opvattingen hebben en ook uitvoeren. België altijd te laat en vol compromissen, Nederlanders recht voor de raap, …. we zien op het einde van de rit wel wie het bij het rechte eind had, voegt een bekende epidemiologe er op het laatste Nieuws aan toe. Tof!

In het boek hebben de virussen de mensen in hun macht. Machteloos stoppen ze zich weg in een wereldje zo klein mogelijk. Met mijn smetvrees is het nochtans leuk rondlopen hier in de winkels en restaurants, die vooralsnog open zijn. Overal staat handzeep, ontsmettingsmiddel,… ik laaf mijn handen in het frisse goedje zoveel en zo vaak ik wil. Geen vuiltje aan de lucht ook al barst mijn huid en kloven de toppen van mijn vingers als nooit tevoren.

Rara

We are stuck in paradise, meld ik mijn vrienden online. Er zijn ergere plekken om dit mee te maken. België bv. waar je sinds vanmorgen niet meer ongewettigd de straat op mag. De publieke ongehoorzaamheid wordt gestraft. Binnenblijven!

Even de hoek om een plasje doen en nog een paar pagina’s uit Zwerm verwerken en dan duiken we ons Million Star Hotel in. Tot…

Kakken met smaak vervolgd

De geur van versgezette koffie hangt in de Loftstory. Zoonlief is net terug uit Indonesië en verrast ons met een bakje exotische koffie. Kopi Loewak, zegt hij met enige fierheid, één van de duurste koffies ter wereld. Wilde civetkatten eten de rijpe koffievruchten op, verteren het vruchtvlees en schijten de pitten weer uit. Hoe verzin je het?! De bonen worden gewassen en geroosterd. Toch blijkt er een kwalijk geurtje aan te zitten. Waar er geld, veel geld wordt verdiend aan iets simpel, is de drang groot om de boel te belazeren en zo de produktie op te voeren. Vraag en aanbod. Truffels, kaviaar, ganzenlever,… Wat blijkt is dat de katten gevangen worden, leven op koffievruchten en dus bijna uitsluitend koffiebonen kakken. Niet slecht, misschien zelfs pijnlijk, maar zeker ook niet goed. Dus koffie met meer dan een geurtje aan. Dit brengt ons naadloos bij het favoriete onderwerp: hoe kunnen we culinaire hoogvliegers overhalen om meer aandacht te besteden aan de kwaliteit van de uitwerpselen. Maw hoe slagen we erin om de pot dichter bij de pot te brengen.

Koffieplantage in Angola

Olifanten verteren de naar peperkoek smakende harde vruchten van de Tagua, ook eetbare ivoor genoemd, voor die kunnen kiemen en een nieuwe palmboom worden. Vandaar de zoete geur van olifantenstront. Meer dan honderd jaar oude palmen sieren het huis en de tuin langsheen Heyman Rd.. Het zijn geen olifantenpalmen. Het is ongelooflijk hoe hoog hun ranke stammen in de lucht priemen. Onderaan plantten we eind 2018 koffiestruikjes. Een soort Robusta dat hier in dit droge klimaat en op deze hoogt (1355m) zou moeten kunnen gedijen. De jonge, donkergroene, blinkende blaadjes zijn het bewijs. Als de tijd er is krijgen ze witte bloempjes in trossen en dan vruchten. In de tuin huizen meerkatten tussen de compost en tuinafval en ook bushbabies leven hoog in de acasia’s en gumtrees. Het moet een kleintje zijn om ze zover te krijgen dat ze de Robusta-vruchten beginnen opeten en enkele dagen later uit te schijten in, onder of naast hun slaapplek, verteerd en wel, ontdaan van het vruchtvlees, als kant en klare potentiële variatie op de Kopi Loewak en zo Bulawayo voor eens voor altijd op de wereldkaart te zetten. Byo Kaffe, gemaakt van de lichtgeroosterde en door de bushbaby of meerkat verteerde en uitgekakte koffieboon, als produkt van Bulawayo. Naast de princes van Monaco, Bruce Grobbelaar en vele anderen, zou het de stad, die wachtende is op erkenning als werelderfgoed en dat zeker verdient, een nieuwe glans geven! Iets minder tot de verbeelding sprekend maar eveneens tot de mogelijkheid behoort het trainen van de huiskatten van de buren. Elke avond komen ze de tuin in en jagen ze op de duizenden krekels in het gras. Gedomesticeerde katten gaan het label en misschien zelfs de smaak van deze koffie een iets te bekakt imago geven. Het zou alleszins het wrange geurtje dat aan de productiemethode en het imago van de Kopi Loewak hangt, vermijden. Ook het roosteren en branden met olifantenstront kan een extra dimensie geven aan dit nieuw product.

Nieuw! Wat is nog nieuw, nog niet uitgevonden, ontsproten aan een puur en onbezoedeld brein. Niks! Het Nieuwsblad van april 2012 maakte reeds melding van koffiebonen kakkende Aziatische olifanten! Shit, shit, shit, shit,… Als dat niet kakken met smaak is.

Coffea, de koffieplant, is net als de theeplant een mooi groen struikje. In Angola kwamen we ze voor het eerst tegen op een oude Portugese plantage. Een Angolese minister palmde het domein in als buitenverblijf en zette de productie verder, maar dan op een wel heel laag pitje.

Ondertussen blijven de temperaturen hier makkelijk boven de dertig graden en voelt vooral na de middag de zwoele warmte ongemakkelijk. De lokale boeren kreunen onder de aanhoudende droogte en dreigen hun broodnodige oogst te zien mislukken. Preventief wordt een voedselcampagne georganiseerd om een nakende hongersnood te vermijden.

van Jagter tot wildliefhebber

De laatste herfstbladeren worden fijngehakseld in de tuin. Het is een beetje nat en de zitmaaier slaagt er nog nauwelijks in het plakkende goedje van het gras te schrapen en even verder fijngemalen weer te laten vallen. Het is de ideale compost voor het wintergras. In de verte schiet een voortvluchtige fazant door mijn verhakkelde gezichtsveld. Deze gekweekte boskiekes weten niet waar lopen of schuilen nu even verder het lood met luide knallen wild in het rond wordt geschoten. Het is dan ook het enige ‘wilde’ aan dit barbaarse gebeuren,nl. wild en ongecontroleerd en met veel lawaai in het rond schieten op alles wat beweegt of een gammele poging doet om op te vliegen. Noch lopen, noch vliegen is hen aangeleerd en in een instinctieve poging om de grond te verlaten wordt hen een lading lood of is het plastiek door het lijf gejaagd.. Het is een zielig herfstplaatje.

Rond een fles cava zitten Vaillant en ik te fantaseren over het komende verblijf in Afrika. Ook de jacht komt aan bod en de vraag waarom er nog altijd zijn die het zo belangrijk vinden om een dier te vermoorden en zelfs hun hoofd of hun hele lijf op de kast te hebben staan. Opgezet en vereeuwigd, een dier dat er geen meer is. Ook een herfstplaatje. Een emotionele band kan ik me hier tussen dier en jager niet voorstellen. Nochtans probeert de schrijver van ‘Van Jagter tot Wildliefhebber’ dat beeld te schetsen. Vruchteloos romantisch en kinderlijk. Dat een 15-jarige naar het leger wil om te leren schieten, is nog mogelijk. Een vijftiger?! Problemas con cohones….

Latte from the house

De laatste jaren laten we de eindejaarsfeesten in familieverband passeren. Een glaasje belegen champagne naast het zwembad en een gezellige braai met vrienden voor Oudjaar nemen we met plezier als alternatief. Preventief hebben we dit jaar vóór het vertrek en ook voor de gelegenheid St.Niklaas, Kerstmis, Nieuwjaar en nog een paar verjaardagen gebundeld in één groot feest. De sfeer was tof en tegelijk moeilijk te benoemen. Alleszins voor herhaling vatbaar.

Startmotor doorgebrand

Als we voet aan grond zetten op Nqabuqa Nkomo International Airport in Byo waait een frisse wind ons toe. De skyline met het zicht op de stad in de verte is gewoonweg mooi. Het gras is groen na de eerste zware regens van afgelopen week. Ondertussen, een week verder, slepen we ons van het ene bed naar het andere, proberen we het verloren vocht terug bij te vullen en ziet de dag er vrij ééntonig uit. Vrijdag werd voor het eerst in weken de electriciteitstoevoer onderbroken. Er waren al geruchten over gestolen kabels even verderop in de wijk. Een enkele generator slaat aan en doorbreekt de verlammende hitte. De ijskast zwijgt, de pomp pompt niet. Het www raast met dezelfde hoge snelheid aan ons voorbij en als het s’avonds ook nog eens donker wordt, lijkt de bewoonde wereld plots heel ver weg. Rond 22h stopt het monotone geronk van de generator bij de buren en springt een alarm tot leven. Veel maakt het op dit uur niet meer uit, want we liggen al wijdbeens onder het muskietengaas in bed. Het moet rond de dertig graden Celsius zijn. Tomorrow another day!

Kerst bij 30°C

De vogels wekken ons opgewekt met hun ochtendconcert. Half bewust draai ik mijn hoofd op het kussen en check het rode lampje op de verdeelstekker. No power. Het is zes uur in de ochtend. Ik zet een potje water op het gasfornuis en maak een bakje ontbijtthee. Het wordt, net als gisteren, een warme dag. Gisteren had ik toch nog even om halfelf in een impuls een stukje Nieuws meegepikt. Het is de Warmste Week en Goedele Wachters doet dat goed. Wij voelen mee. Het gaat naar de 35° op de middag en zonder stroom geen leven. Als tegen de achten s’avonds de stekker terug wordt ingestoken, hervat het leven. De ijskast krijgt zijn functie terug. De diepvriezer en inhoud hebben we ondertussen opgegeven. De scampi’s waren net voldoende ontdooid. De rest wordt in de vuilbak gekieperd. We zetten de pomp aan. Het groenige water in het zwembad begon kikkers en insecten te lokken. Oud nieuws komt via het internet binnengestroomd. Welke dag zijn we nu weer?! Vanochtend herhaalt hetzelfde fenomeen zich, maar nu wordt de electriteit om drie uur in de namiddag terug opgezet. Ondanks de verzengende hitte stijgt ook nu de activiteitsmeter: ijskast, wasmachine, waterkoker, mixer, oven, waaiers, pompen, www…. Morgen Maandag.

De olifant en de muis

Elephantsh**country

Twee politiemannen stoppen ons bij de enige overgebleven roadblock op de weg van VicFalls naar Byo. Anderhalf jaar geleden waren het er nog 14. Wat de 450km lange trip meer dan een uur verlengde. Zelfverzekerd, zoals alleen flikken dat kunnen, stappen ze rond de auto en beginnen te lachen. Ze snappen ‘em. De vlag van St.Babwe wappert boven een uitgedroogde olifantenstront op de antenne van de auto. Humor, droge humor, is de mensen hier niet vreemd. Er wordt zoveel ‘bull’shit over hun landje de wereld rond verspreid, dat dit hen alleen maar grappig of goedgevonden overkomt.

Elephantsh**country!

Overal liggen bergen olifantenstront langs de weg. De zoete geur van halfverteerde schors, gras en takken bedwelmt onze zintuigen al de ganse tijd. Voor één keer mogen we fietsen door één van de grootste en mooiste wildparken van Afrika. The Pumping Legs for Water organiseren een driedaagse fietssponsertocht om pompen op zonne-energie te installeren aan de honderden waterpoints van deze immense wildernis. Met honderden zelfs duizenden komen olifanten en andere wilde dieren uit het aangrenzende Chobe NP en Makgadikgadi NP uit Botswana overgestoken op zoek naar water en eten. Zo platgetrapt en vernield de droge savanne er aan de andere kant uitziet, zo verfrissend en overweldigend liggen de waterholes, grasvlaktes en bossen er aan de Zim-kant bij. Veel dieren en weinig toeristen. Verwend worden we en al snel krijgen we het gevoel dat al deze schoonheid alleen voor ons is gecreëerd. Het ‘on the road’zijn is verslavend. De beste verslaving in een lange reeks van interessante, lekkere, weldoende dingen des levens. Goesting en opengesperde zintuigen is al wat je nodig hebt. Absorberen als een spons!

Africalia!

Pumping Legs for Water in Hwange NP

Negen maanden al duurt ons verblijf op het zuidelijk halfrond. Talloze indrukken en situaties, bron voor eindeloze verhalen en discussies, rijker keren we nieuwsgierig terug naar die andere plek. Thuis leeft onze andere wereld. Even aanlokkelijk en op een andere manier interessant. Aanpikken en pogen te volgen in een ritme vele malen sneller. Arrividerci Afrika!

View of the World in Matobo NP

Bread, breed and broth.

Niks zo tof als orde in de chaos. Het fragiele evenwicht tussen ratio en emotie, tussen vallen en opstaan, hangen en wurgen! De lichten vallen uit op Nieuwjaarsavond en een hels onweer barst los boven onze hoofden. De dakgoten hangen er werkloos bij wanneer de regen in een waterval het dak komt afgedonderd. Vieze dikke regenkikkers rollebollen in het zompige gras en duizenden insekten herleven of ontsnappen een verdrinkingsdood vanonder het aardoppervlak. Op zulk momenten staan de haren recht door zoveel uitgestalde natuurkracht. Als nu ook nog het water uit de kranen wegblijft, wordt het ellende. De bloem is uit de rekken gehamsterd, de benzine komt met mondjesmaat in de tankstations en cash geld is ondertussen vrijwel onbestaande. De wanhoop sluipt in je systeem. De zenuwen staan strakker en datgene wat nog rest wil je onder controle houden. Vanmorgen komt de tuinman in mijn richting gesloft. Can I show you something, boss?! Die BOSS krijg ik er niet uit! Gewoon mijn naam zeggen of zoiets als Sir, can I show you something?!, zou leuker zijn. Het lukt gewoon niet. Can I show you something, Boss?! Het is meer een melding dan een vraag. Uit pijnlijke ervaringen weet ik dat het zoveelste mankement wordt aangekondigd. 3 waterpompen, een grasmachien, hakselaar, waterleidingen, elektrische kabels, schoppen, laarzen, … we hebben de duurste tuinman van Zim in onze tuin lopen. Hij is gek van alles wat geluid maakt. De hakselaar wordt elke dag ritueel buitengezet en klaargemaakt om de enkele snoeitakjes van de dag daarvoor te vermalen. Minutieus wordt de machine een halfuurtje later terug proper gemaakt. De voormiddag is om.

287FC6F3-7317-48F6-9E55-C7CAEABFC150
Werkt hopelijk zonder hond achter de poort!

Gisteravond reden we huiswaarts, na een avondje film, de straat door en zagen twee huizen verder een samenscholing. Het waren de tuinmannen uit de buurt die net dieven hadden onderschept terwijl die een generator en nog wat huisraad over de muur aan’t gooien waren. Aan de foto’s te zien hadden ze hem goed bewerkt. Overal hangt aan de poorten ‘Basopa lo inja’. Pas op voor de hond! Wij gaan er eentje hangen met Beware of the gardener! Veilige buurt hier.0A00DC27-DC8B-4769-89FB-D73EECCAF06F

Een aantal nooit eerder gepubliceerde verhalen van Franz Kafka liggen gebundeld in een klein boek op het nachtkastje. Ooit las ik Het Proces in opdracht van zoonlief die aan z’n eerste jaar Rechten was begonnen. Verplichte lektuur voor beginnende advocaten. Niet voor hem!  Het kluwen van randgebeurtenissen, procedures, techniciteiten,… wordt op zijn kafkaiaans in al zijn kronkels en obsessieve zijwegen uitgespit. Echt geen avondlektuur! s’Morgens wordt je wakker met een tollend hoofd vol zich herhalende gedachten,… Te Gek!

01E7E95C-A056-4945-8671-2463FA36EA5D
Eerste guava uit de tuin

De Gote Chinese Muur is nochtans een aanrader in tijden van niet-bruggenbouwers. Het is een kort verhaal over de bouw van De Muur.  Maniakaal legt Kafka uit hoe het bouwen van zo’n constructie in het werk gaat, wat soort mensen eraan meewerkt, welke kwalificatie ze moeten hebben, hoe de maatschappij daarrond wordt opgebouwd, welke bedoeling erachter zit, welke mechanismen dit schijnbaar onmogelijke werk in gang houden,… uiteindelijk blijkt het om een heleboel redenen zinloos. De mens is een passant en zelfs leiders, al denken ze daar zelf anders over, zijn maar voor enkelen en voor een hele korte tijd belangrijk. Heel actueel en zou verplichte lectuur moeten zijn voor murenbouwers.

CDB4C0A3-3369-4F07-A87A-D56EDA749CC6
Schoolvriendjes (Thabani Ndlovu)

Het weerbericht in België begint heel sterk te lijken op wat we hier continu horen. Het grondwaterpeil, zegt Sabine Hagedoorn, staat te laag wegens de langdurige droogte het voorbije jaar. Ondertussen regent het pijpenstelen en is het koud in Stakistan en probeert men de gemoederen wat te bedaren door het slechte weer niet nog slechter te maken. Een glimlach is niet te onderdrukken op dit vroege ochtenduur hier in Byo. Het is halfzeven en de zon werpt zijn eerste stralen in de frangipani voor het raam. Het zuurdesembrood staat in de oven en de zalige geur van versgebakken brood komt de kamer in. Lekker wakkerworden…

529CD365-D621-4BFA-AC09-EC9FE36D9830
Zuurdesemroggebrood

 

 

Sehnsucht

De lucht ruikt naar regen. In de verte horen we het donderen. De natuur kreunt onder de droogte en snakt naar vocht. We hangen en wiegen op het terras. De metalen golfplaten boven onze hoofden stralen de opgeslagen warmte genadeloos op onze bezwete lijven. Oktober en november, de maanden vóór de regens, worden de meeste zelfmoorden gepleegd in het zuidelijk halfrond.

1E900432-7E78-4ABF-B5BC-6237D77E8227
De eerste bananen

Les nouvelles bananes sont arrivées en de popo’s hangen rond en vol te rijpen aan de gladde, vezelachtige stam van de papayaboom. Het grasveld zit vol gaten van de duizenden krekels die er zich tegoed doen aan de wortels net onder de grond. Voor de Hoepoe en een koppeltje Bruinkopijsvogels is het een festijn. Het is broedtijd en de tuin zit vol gevogelte van allerlei pluimage.  De Afrikaanse Paradijsvliegevanger, met zijn lange bruine staart, steelt de show.

D1536CF4-0B5A-4A93-8D98-1836092BEE04
Ijsvogel aan het werk in de tuin.

 

Rammstein knalt uit de boxen, de bassen daveren en persen mij nog een laatste keer wat rest aan hormonen uit de organen. Uiteindelijk komen de haren recht. Oef! Ze werken nog. Ooit ging ik de beklimming van de Tourmalet te lijf op hun muziek. Los, Du riechst so gut, die Sonne, Sehnsucht! Desondanks eindigde ik toen tweede op die mythische col. Vijf minuten vóór  de top moest ik cassette draaien in mijn walkman en spurtte/kroop de uiteindelijke winnaar mij hijgend, met de tong over het stuur, kromgebogen en uitgedroogd, verzuurd tot achter zijn oren voorbij. Rammstein heb ik het allang vergeven. De walkman niet! Moeilijk rijden is het met zo’n ding in je achterzak. Verstopt tussen uitlopende gelletjes en kruimels van powerbars, was het een wonder dat ik de startknop in volle inspanning  ingedrukt kreeg. Timing is bovendien belangrijk. Niet te vroeg en zeker niet te laat. Eens de finish overschreden doet Rammstein pijn aan de oren.

7054F9E2-F354-47A2-846C-A6D98B625D4B
De krekeljacht is geopend

Een volwassen man, in een versleten rolstoel met zijn door  polio aangetaste beentjes gekruist, spreekt honderduit met een andere man naast mij op de stoep voor de supermarkt. Het is hamsterperiode. Vooral geïmporteerde produkten zijn schaars en worden duur en slechts met mondjesmaat in de rekken gelegd. Hier en daar pik ik een woordje op van wat ze in het lokale taaltje zeggen.  Ze spreken Ndebele en lachen erop los. Het klikt en klakt en schatert. Wat is het?! Even later rolt hij verder, de parking op. De andere kijkt mij aan en groet. Ik vraag hem waarom het gesprek zo grappig was. We hadden het over jou, zegt hij met een glimlach en zonder schroom. Jij rijdt in zijn droomauto en als er één voertuig is dat hij zou willen stelen, dan is het de jouwe wel. Hij zou dan hoog boven de grond zitten achter het stuur en niemand die hem nog kon  afschrikken. Even later loop ik met een paar flessen drinkwater die nota bene ook gerantsoeneerd zijn, naar de  Landcruiser. De man met de poliobenen zit iets verder langs de kant. Dus jij wou mijn auto stelen!, zeg ik hem, tof is dat. Het was een grap, lacht hij me toe. OK, zeg ik, dan sponser ik je wel voor een andere. En ik steek hem een paar dollar in de hand.

Even later sta ik aan een benzinestation-zonder-benzine. Gelukkig moet ik enkel een band laten bijpompen. Hoeveel druk heb je erop gezet?, vraag ik de pompbediende. 50 cent, antwoordt hij. Ik probeer nog enkele keren de bandendruk te weten te komen, maar krijg telkens hetzelfde antwoord. Trouwens, Diesel hebben ze wel en die kost $1.40. Te duur voor iemand van hier. Ondertussen is de Bond zo in waarde gedevalueerd dat er 3 worden gegeven voor de US$. Uiteindelijk kappen we onze bak(240l) vol voor omgerekend 40cent de liter. Elk nadeel heb zijn voordeel! On the road again.

69792E1E-5067-4E1D-BC97-5FBEE9CA7A06
Alvast de groeten voor het teveel wordt.

Sehnsucht blijkt onvertaalbaar en betekent zoiets als een soort snakken naar, een onuitstaanbaar verlangen, een zucht naar iets wat er niet is. Wanneer liefde pijn wordt, dorst droogte, honger lijden,… Gefundenes fressen hier. Zowat van alles is er tekort en als er dan al iets is, wordt het algauw teveel. Afwachten welke kant het dit jaar met de regens uitgaat.

Glass en Glace.

Bij de grens van Malawi naar Mozambiek krijgen we nog eens het echte Afrika te zien. De immigratie meldt dat we voor een visum terug naar de ambassade in Blantyre moeten. In 2015 hoefden we zelfs geen visum en nu was ons verteld dat het aan de grens ook kon. Na wat aandringen wordt dan toch de hele procedure  opgestart alsof het om stoommachine gaat. Buiten wordt eerst de generator aangezet, dan binnen  de computer. Vijf keer worden vingerafdrukken genomen. Nog even niet vriendelijk in de lens kijken voor het fotootje en na een uur wordt het visum afgedrukt. Blijkt er vervolgens geen papier in de printer te zitten en worden na enkele pogingen de scheefgedrukte exemplaren geknipt en geplakt tot er in mijn paspoort iets staat wat op een visum moet lijken. Heel zeker zijn ze zelf niet van het resultaat en of dat wel zal volstaan om het land probleemloos door te rijden en de gebruikelijke roadblocks te passeren. Ze vragen welke route we plannen en of we die niet kunnen wijzigen. In het noorden zijn in 2016 wat schermutselingen geweest en is er een compromis uit de bus gekomen waarbij de regio een zekere mate van zelfbestuur heeft gekregen. Het komt erop neer dat als we de grens in de Tete-provincie terug oversteken, hij met een paar telefoontjes onze doorsteek wel kan veiligstellen. Rijden we verder zuidelijk de grens over in Mutare, wat eigenlijk het plan was, dan kan hij niks garanderen. Na twee uur herhaalt het hele proces zich om Chris aan een visum te helpen. Nog eens twee uur verder krijgen we te horen dat het niet gelukt is en er zelfs niks wat op een visum lijkt bijeen te knippen en te plakken valt. Uiteindelijk verplicht hij ons te beloven dat we de grens in Nyamapanda zullen overrijden. Ondertussen is de zon aan het zakken en rijden we het laatste uur in complete duisternis op een redelijke weg, maar met tegenliggers, die standaard met de grote lichten aan of slechts één schijnwerper op je af komen gereden, is het uitkijken, doodsgevaarlijk en soms zelfs blindelings rijden. De bermen zijn diep. De randen van het asfalt verhakkeld. Veiligheidshalve nestel ik me achter een vrachtwagen en hou me verscholen in het zog van deze trage kolos tot de lichtjes van Tete in de verte opdoemen. Zweten is het in  de stad die nat en vuil ligt  te rotten langs de machtige Zambesi River. Als de deur van het kamertje in het Tete Motel, waar we de nacht willes nilles gaan doorbrengen, openzwaait en de airco om negen uur s’avonds 32°C aangeeft, vragen we Sardinha, de schriele manager, vriendelijk maar met aandrang eerst het ding aan te zetten voor we beslissen hier echt de nacht door te brengen. Met één visum en plakkend nat van het zweet ploffen we op het bed, trekken we liggend de kleren van het lijf en wachten we roerloos tot een koel briesje vanuit de airco in onze richting waait en zo onze bezwete lijven droogt en traag maar zeker afkoelt. We zijn veel gewoon. Drie weken Brazzaville en vier weken Lomé worden terug levende herinneringen. Dat was pas een test voor lichaam en geest! Het enige verschil is dat we daar enkel moesten wachten  op een visum dat niet kwam.  Nu niet of  slechts half. Chris is illegaal in het land en haar achterlaten aan de grens is geen optie, hoe mooi en leuk Malawi ook is!? Samen uit, samen thuis…

image
Kamperen tussen de theeplantages in Mulanje

“I’m Glace”, zegt de mooie, vriendelijke jongedame aan de receptie van de Monkey Bay Beach Lodge. What’s in a name? We zien een oude koloniale woning, met een terras dat uitziet op de vervallen haven van Monkey Bay en een paar gestrande schepen. Boma aan de Congo-rivier gaf dezelfde aanblik, maar dit is Malawi en het meer van… . Wat riet en een paar korrels zand zeggen ons dat dit Bilharziagebied is en dus geen beach om te liggen zonnen en zwemmen. Nice to meet you too Glace or is it Grace? Yes, I’m Glace! We zijn al wel wat loadblocks gepasseerd in Malawi en hier slashen ze nog het glas met de hand langs de kant van de load. De wegen zijn overigens keurig en goed berijdbaar. “Tonight we have chicken or chambo with lice.”, voegt ze er nog vrolijk aan toe, zodat onze harten nog meer smelten voor Glace en Malawi in zijn geheel. Die avond doen we een avondwandeling door de lice-velden en naar een afgelegen vissersdorpje en drinken we als afsluiter van weer een leuke dag een koele Carlsberg met het zicht op de binnenvarende Ilala, de enige overblijvende veerboot op het meer. Het afgeleefde schip  verbindt de stadjes langs het meer en is een legende op zich. John, de gebochelde filantroop die hier vanavond laat in de lodge-met-zicht-op-de-haven met  een teveel aan bagage kwam binnengestrompeld, gaat morgen voor een week met de boot het meer rondvaren. Ian, rondtrekkende leraar engels, biedt John na het ontbijt een lift aan. Voor de gelegenheid stap ik mee in zijn huurwagen. De achterruit is dichtgeplakt met een zwarte vuilzak, de aandrijving linksvoor kraakt bij elke beweging van het stuur en bij aankomst aan de haven blijkt bovendien dat zijn rechtervoorband plat staat. John heeft zich een beetje misrekend en als we hem een minuut later op een fietstaxi door de haven zien rijden, vertrekt ook de Ilala uit de haven. Te laat! Ian en ik wandelen rustig richting aanlegkade om wat fotootjes van de uitvarende boot te nemen. Plots zien we John heftig zwaaiend in onze richting lopen roepend dat de boot alsnog terugkeert maar dat zijn bagage nog in de auto ligt. Weer 5 minuten later komt Ian met zijn verhakkelde huurwagen op de kade gereden en ligt de Ilala terug aan de kant. Vier sterke armen trekken onze filantroop de reling over en weg zijn ze. Op het bovendek staan de kapitein en enkele toeristen, daaronder bevinden zich de kajuiten. Benedendeks zitten de lokalen opeengepakt hun potje te koken.  Mr.Bean in Afrika!

image
De Ilala meert aan in Monkey Bay