Categorie archief: Africalia

Swahili spinach

De laatste jaren van zijn leven zag je hem nog wel eens wankel op een gammele fiets rondrijden. Vroeger was hij een fiere, clevere en welbespraakte anachoreet. Een man die zich bewust terugtrok van elke vorm van gezag. Hij recycleerde alles wat herbruikbaar was op het maniakale af, decoreerde zijn weelderige tuin met paspoppen en bedekte de bodem met Perzische tapijten tegen het onkruid. Alles wat nog eetbaar was werd verzameld bij bakkers, kruideniers op markten en uit de afvalcontainers van supermarkten gehaald. Als je de bladeren van een biet kunt eten, waarom dan de biet zelf uittrekken en opeten. Soms liep het wel eens fout als een te éénzijdig dieet van kaas en nog eens kaas tot oedeem in zijn onderbenen leidde en een iets gevarieerdere voeding zich opdrong. Het is duidelijk dat Gamel zijn tijd voor was en dat net de jongeren van nu in tijden van overvloed maar dreigende tekorten, wanhopig op zoek zijn naar een levensstijl, waar hij waarschijnlijk niet de uitvinder maar dan zeker toch een extreem voorbeeld van was.

Snijbieten sieren met hun mooie gekleurde stengels de biologische moestuin van vandaag. De jonge blaadjes en stelen worden geoogst en rauw in slaatjes of gestoofd in een quiche, soep of als spinazie gegeten.
Eind jaren tachtig verbleven we met onze twee kindjes in een in koraalstenen gebouwd huis op Lamu. Het gebouw was open, zonder deuren en ramen, en keek uit op het vasteland van Kenya en de Indische oceaan. Nyamba Giovanna, het huis van…,is de plek waar we onze eerste oesters ooit aten en waar de huiskok ons het recept van Swahili spinach leerde. Paprika, patatjes, champignons, ajuin, look, spinazie, kokosmelk, daarbovenop een omelet en mogelijk nog een geheim kruid zijn de ingrediënten van het ondertussen beroemdste exotische gerecht in Hoof en omstreken.

Zo nu en dan worden hier wel eens overschotten en volledige maaltijden gewisseld. Koken voor twee als er dertig jaar een roedel uitgehongerde wolven aan tafel heeft gezeten, is niet simpel! Temba is de chef van de sadza met nsima. Kris maakt haar Swahili spinach met bladeren uit de moestuin. Ubuntu! Het teveel of de overschotten worden gedeeld. De stengels en bladeren van wat op snijbiet lijkt wordt hier spinazie genoemd, maar lijkt veeleer op voederbietenloof. Het is nauwelijks te verteren en het effect op je spijsvertering ruikt naar wat Seppe Van Groeningen beschrijft in’t Aards Paradijs wanneer zijn ouders uit pure noodzaak soep van gras als maaltijd voorschotelen.

Het onverteerbare zootje (zie bovenstaande foto) wordt dan ook nog eens klaargemaakt en geserveerd in een uit een oude motorblok gerecycleerde stoofpot. En voor ze hier een motorblok opofferen om gesmolten en terug gegoten te worden in een tweede leven als kookpot, moet er al aardig wat vuil olie gepasseerd zijn. Kris gaat dit niet graag lezen, maar er is niets zo erg als een nacht krullen en kreunen van de krampen na het eten van loof van voederbieten klaargemaakt in een motorblok!
Experimenteren met vreemde ingrediënten, exotische kruiden, gistings-en fermentatieprocessen is in dit land met een vrij stabiel klimaat, lage vochtigheidsgraad en relatieve hoogte een leerrijk tijdverdrijf geworden. De zuurdesembroden zijn een succes bij buren en vrienden. De kefiryoghourt een must bij elk ontbijt. En de fermentatie van de kobi-zwam in groene thee en daarna met lychees op de fles voor een tweede gisting, is een waar godendrankje. Deze lycheekombucha demi-sec balanceert tussen een zuur witbier en een appelcider! Misschien bevat het voor de echte drinker een iets te laag alcoholpercentage, maar het ziet er alleszins wel straf bier uit! Schollekes!

Het is voorlopig nog onduidelijk of we de pot en zijn inhoud gaan kontroleren op restanten van dioxine zoals men momenteel de uitwerpselen van grensoverschrijdende Chinezen op een COVID -variant gaat testen! Puur pesterij!

Over koper en goud


Onophoudelijk valt wel ergens in een buitenwijk van de stad de stroomtoevoer weg omdat de koperen bovengrondse leidingen gestolen worden. Het duurt dan vaak weken voor dit mankement hersteld wordt. Hoe verder buiten de stad hoe erger! Vaak is je buur, al dan niet (invloed)rijk of aktief in de juiste politieke partij, een voldoende reden om zelden of nooit langere periodes zonder electriciteit te zitten. Wat dat betreft hebben we het hier wel getroffen.

In België gebeurt het ook dat bovenleidingen van Infrabel gepikt worden. De prijs van koper op de internationale markt moet vrij hoog liggen om deze handel en wandel te verantwoorden. Zambia met al zijn kopermijnen in het noorden zal er wel bij varen. Hoognodig, want het land leeft al langer op de rand van het bankroet en de infrastructuur is al decennia verwaarloosd. Zimbabwe is met enige vertraging dezelfde weg aan’t bewandelen. Infrastructuur kan hersteld worden en nog eens en nog eens tot het op de draad versleten is en beyond repair kapot wordt achtergelaten. De enige nieuwe werken in onze buitenwijk, Suburbs genaamd, zijn huizen bouwen en 5G internet aanbrengen. Verder ligt alles op apegapen, stroomt het leidingwater meer over de straten dan door de leidingen, hangt straatverlichting los aan verroeste palen te bengelen en staat de helft van de electriciteitskasten onder water!
In The Chronicle van vorige week stond een gouddiefstal gemeld in Heyman Rd ! Een grote lading goud werd s’nachts uit een privé-woning langs Heyman in Suburbs ontvreemd, schrijft de krant. Huisnummer ontbreekt. Eens iets anders dan koperen draden meegraaien of zoals vorig jaar toen we een groepje dieven over de vloer kregen dat zich als hongerige en dorstige leeuwen op de inhoud van de ijskast stortte. Ondertussen haalden ze rustig onze ganse inboedel uit het huis en kieperden alles over de 3m hoge muur langs Heyman Rd. Gelukkig schoot de neighbourwatch net op tijd wakker en knalde hen met veel machtsvertoon van de eigendom. Verdeling van de rijkdom! Behalve deze keer want achteraf werd alles, behalve de dieven zelf, op straat teruggevonden.

Todd, buurvrouw en schrijfster, vertelt me vanmorgen dat ze regelmatig langs haar vaders huis wandelt en eens kijkt wat ze met de eigendom van plan zijn. Ze heeft het ouderlijk huis, ook langs Heyman Rd gelegen, vorig jaar verkocht. Het werd afgebroken en vervangen door een immense, lelijke betonnen constructie. Recentelijk merkt ze dat er zich een shopping center met Woolworth’s heeft gevestigd! Nieuwsgierig wandelt ze op de eigendom, maar ziet geen aktiviteit. Achter de gebouwen hangen een aantal security-uniformen te drogen en ze vraagt zich af wat die daar doen als er blijkbaar niets te beschermen of te beveiligen is. Tenzij?!

Neighbourwatch

De laatste jaren is er in Matabeleland een echte goldrush aan de gang. Elke tuinier, onderbetaalde werkman en werkloze schooier is de stad uitgetrokken met schop en houweel om zijn geluk elders te beproeven. Overal zie je putten uitgegraven en bergjes stenen langs de kant van de weg liggen in de hoop een streepje goud te ontdekken. Het zit overal, zeggen ze ons hier. Raap een kwartsklok op en de kans dat er goud in zit is groot, zelfs in je eigen tuin! Onderweg kom je wel eens iemand tegen die een klein zakje opendoet en enkele korreltjes van het hele edelmetaal toont. Hiermee betaal ik mijn flessen bier in de shebeen een eindje verderop, zeggen ze dan met een grijns. Ik zie vooral een stel rotte tanden en een paar met bloed doorlopen oogjes! Het is niet al goud wat blinkt!

De grotere goudmijnen rekenen op minimum 5gr per ton! How Mine haalt 8 tot 10gr en is daarom een van de rijkste en productiefste uit de regio. Onze buren zijn gouddelvers en laten het merken! De ene krib naast de andere verrijst in dit decennialang slapende stukje buitenwijk. Suburbs werd opgericht door de eerste pioniers die in de voetsporen van C.J.Rhodes en BSAP op zoek waren naar grondstoffen in de binnenlanden van Afrika en ondertussen een spoorlijn van de Kaap tot Caïro aanlegden. Tot dan verzorgden de diligences van de Zeederbergs het transport van mensen en goederen doorheen het onherbergzame en gevaarlijke gebied tussen Johannesburg en Bulawayo. Het huis waar we nu verblijven werd in 1896 door één van de broers gebouwd en de laatste postkoets staat tentoongesteld in het Natural History Museum. Omdat dit de eerste buitenwijk was, hoefde men het ook geen naam te geven. Het was gewoon de Suburbs van Bulawayo en is dat tot op de dag van vandaag gebleven.

Veel is er niet veranderd! Met de goldrush is ook het grote en snelle geld in velerlei zakken beland en met een inflatie die niet te volgen is, heeft helemaal geen zin om al die rijkdom op een bankrekening te deponeren. Wat we het laatste jaar in België aan geldontwaarding meemaken, vermenigvuldig dat met tien en je hebt een idee van wat ze hier continu ondergaan. ‘Make a plan’ is de vaakst gehoorde raad die ze je meegeven als het over geld gaat! Gevolg is dat al die meer dan honderd jaar oude Edwardiaanse, Victoriaanse en Cape Dutch huizen worden afgebroken wegens te oud en dus niet meer mee met de tijd. Het ene na het andere pareltje gaat onder de sloophamer en in de plaats komt iets nieuw! Groot, groter, grootst!


Ondertussen loopt de linker achterband van de Landy, die ondertussen de kaap van de 300.000km is gepasseerd (nog 700.000 te gaan), al voor de vijfde keer leeg. Telkens wordt hij hersteld of toch weer niet! Enkele dagen later staat hij gewoon weer plat tot op de velg!
De tijd dat ze handjes moesten afhakken om voldoende rubber voor de bandenindustrie te produceren is gelukkig voorbij. Toch blijven excuses uit! Onbegrijpelijk als je beseft dat mensenrechten en persoonlijke vrijheden bovenaan de agenda staan van elke grote wereldwijde instantie. Quo vadis?!




Voodoo Soutpiel Du Pouvoir et de la Force

Er is macht in de benen nodig om een col van 24km aan een gemiddeld stijgingspercentage van 7% te bedwingen. De kracht die je vind om diezelfde berg nog maar te willen beklimmen, zit ergens anders. Niet in de motorische cortex want daar gebeurt de besturing. Veelvuldige en lange trainingen zorgen ervoor dat er voldoende kracht in quadriceps en hamstrings ontwikkeld wordt om de pedalen 1,5 uur te laten wentelen. Mentale kracht is van een heel andere orde. Soms domweg met de kop tegen de muur botsen, dan weer door de muur gaan, af en toe berekend, soms intuïtief en met veel goesting of is het adrenaline en wordt het een freaky compulsief uitvoeren van iets dat al te lang obsessief tegen je hersenpan ligt aan te beuken. Noem het maar gezonde goesting. De drang om iets te doen dat je uitdaagt of het onbekende dat aantrekt.

Gezag is iets dat je uitstraalt. Een natuurlijke hiërarchie die sommigen laat zeggen en anderen laat luisteren. Een kracht die sommigen laat uitvoeren en anderen laat beslissen. Een drive die sommigen leider maakt en weer anderen beperkt tot volgen. Meestal is dit positief en zijn de gevolgen dat ook. Soms wordt het negatief …. slechte energie, zwarte magie, een duister ritueel!

Een Britse vriend zit momenteel verweven in een ware voodoo battle! Wie heeft macht over wie en welke middelen worden er aangewend om invloed op de ander uit te oefenen. Hij is een echte soutpiel, staat met één voet in Engeland en de andere in zuidelijk Afrika. De uit het Afrikaans afkomstige uitdrukking wijst ironisch naar de piemel die ergens halverwege in een brede spreidstand tussen Engeland en zuidelijk Afrika in de oceaan (het zoute water)hangt.
Hij is artiest en houdt hij zich kreatief bezig met verf.

Vermits hij dus lange tijd afwezig is hier, heeft hij zijn personeelskwartier met aanpalend stuk land verhuurd. Een win-win-situatie met de bedoeling de tuin te laten onderhouden en de huurder de grond te laten opbrengen als extra inkomen. Goed op papier maar de realiteit draait enigszins anders uit. De huurder vind dat huis en land nu gewoon van hem zijn, stopt met het betalen van de huur en weigert de grond te verlaten. Een huisuitzetting via een deurwaarder is wat volgt en enkele dagen later zien we huisraad en spullen dan ook met de kinderen erbovenop aan de overkant van de straat staan.
Nu moet je eens komen kijken, zegt Colin, als we door de tuin en langs het nieuw aangelegde maisveld passeren. We zien een reus van een cactus als een boom zo groot met daarin een dolk geplant. Waar de dolk in de cactus is geramd hangt een rode vod en net daarboven is een aangezicht in de bast gekerfd! Jezus allemachtig! Dit is pure voodoo! Met een slechte boodschap bovendien en wat doe je daarmee!?

Voodoo Chile is, wat mij betreft, het mooiste nummer van Jimi Hendrix. Vooral het gitaarspel is uitzonderlijk en onnavolgbaar. Een beetje psychotisch kan ook zo slecht niet zijn. Een wilde ruk, ongecontroleerde slag, uitbarsting van wat overtollige opstapeling aan energie of emotie…maakt muziek en kunst tastbaar en uitzonderlijk. Geen schade hier! Tenzij je zoals Van Gogh je eigen oor van je schedel snijdt of je beslist zoals Jimi Hendrix, Kurt Cobain en nog een rits anderen het tijdelijke voor het eeuwige te ruilen en het net daardoor voor altijd wordt!

Een rode vod, een zelfgemaakte dolk, een in een cactus gekerfd aangezicht…meer is er niet nodig om een wel krachtig ‘piece of art’achter te laten! Het maakt indruk en voelt raar. Niet beangstigend, tenzij de boodschap aankomt en voor jou bedoeld is natuurlijk!

Voodoo en zwarte magie is eigenlijk een vrij simplistische, beetje naïeve manier om iets of iemand iets aan te doen. Een eenvoudige reading op dit beeld vertelt ons dat de huurder/tuinman zijn baasje wenst de nek af te snijden met een dolk. De details van Colin’s verhaal met de tuinman gaan we jullie hier besparen. Het feit dat er een ‘ Messenger of Court’ bij te pas is gekomen en het hele gezin op straat is gezet, zegt genoeg. De rode vod rond de stam van de cactusboom zou kunnen betekenen dat onze vriend schilder een dikke nek heeft, een beetje stekelig is van karakter en dat er duidelijk bloed gaat vloeien! Het hoofd moet eraf! Hij liever dan ik! Die cactus overleeft dit wel en wat Colin betreft….dat zal de toekomst uitwijzen! Voodoo kan jaren, zelfs decennia later nog zijn uitwerking hebben?!

Vloerekes

Een gat is snel gevuld, verzekert onze ’ Amerikaanse’ vriend ons bij een dinertje in The Smokehouse. Het is één van de hipste bars in Bulawayo en serveert, prijs-kwaliteit in acht genomen, het beste eten van de wereld! Een Lazy Aged Matabele Steak(vrij vert. een stuk vlees van een oude koe uit de savanne hier rond de stad) is te vergelijken met een gerijpte Wagyu bij De Schone van Boscoop of een Angus-Piemonte van bij de Slappe Uier, maar dan wel veel veel beter. De Brahman Stud is een kruising tussen een Indische stier en een Britse koe, kan tegen droge, warme omstandigheden, eet taai gras en dorre blaadjes van struiken en heeft een hectare leefruimte voor zich alleen. Extensieve veeteelt noemen ze dat. Wat een luxe!

Amerikaans is niet helemaal correct, want, zoals ik al eerder meldde, zou het net zo goed Zimbabweaans, Israëlisch, Brits en binnenkort misschien zelfs Italiaans of Portugees kunnen zijn, wat de nationaliteit van die vriend betreft. Hij zit nu ‘Confieso que he vivida’ Van Pablo Neruda te lezen op exact dezelfde locatie waar ‘Il Postino’ gedraaid werd. Zoals hij denkt, ben je nooit honderd procent zeker waar je leven je brengt. En, zoals wij braafjes doen, niet-resident blijven en maandelijks het paspoort laten afstempelen bij immigratie en driemaandelijks de auto buitenrijden om te bewijzen dat je wel degelijk rondreist en niet definitief in Zimbabwe resideert, is niet altijd de makkelijkste optie.

Nu er door de eeuwigdurende lockdown of een semi-met-maatregelen -die- nergens-op-slaan, veel tijd vrijkomt en nieuwe plannen worden gemaakt voor projectjes allerhande…een gat is snel gevuld nl., zijn we een oude liefde terug uit de kast gaan halen. Bakken en braden! Brood bakken in een houtoven en vlees braden op de grill. Het wordt stilaan kouder en de buitenvuurtjes zorgen voor de nodige warmte in deze bizar barre, donkere tijden van sociale isolatie, coronamoeheid , wandelmanie en bezigheidstherapie.

Eerste pizza uit de oven

Recht van bij de boer: stro voor de kippen en de schaapjes en in één moeite nemen we een oude mazouttank mee op de aanhangwagen. We slijpen de ene zijde eraf voor een vuurschaal/barbecue. Het andere deel is twee meter lang en roestig. De prijs van ijzer schommelt rond de 20Cent per kilo, dus eigenlijk niks! Andere ideëen dringen zich op, want weggooien zou gewoon zonde zijn. Twee schalen kan ook zoals vroeger. Eentje laag tegen de grond om de voeten op te warmen, de andere op tooghoogte om de handen te warmen. Twintig jaar lang hebben ze feestjes en apero’s versierd bij familie, buren, vrienden. Andere tijden, andere prioriteiten. Een pizzaoven is IN en zelfs Dunaldi geeft ze gratis bij aankoop van een zak bloem en twee blikken tomatenpuree. Dat moet beter kunnen! Na veel overleg en wat denkwerk beginnen we te slijpen, hameren en boren en ontstaat er een open vuur/pizzaoven/broodoven uit de roestige tank. Het geheel wordt voorzien van enkele patrijspoorten, een dubbele bodem en nadien opgevuld met 400 vuurvaste stenen als isolatie. Ons broodje is gebakken!

Marokkaanse platte broden. The best!

BIAFRA(1967-1970)

De Landy kruipt oververhit over smeltend asfalt, tussen toxische gassen uitstotende auto’s, die, van hun roetfilter ontdaan, in autoboten van Europa naar WAfrika als afdankertjes een tweede of is het derde of vierde leven beginnen. Hoe noem je een eindeloze rij stilstaande auto’s omgeven door een dikke smog waartussen af en toe wezens opduiken met fruitmanden op hun hoofd, ruitenwissers in de hand, snoepgoed aan de armen op een achtergrond van doorslaande boxen die godsboodschappen allerhande uitbraken!? Only in Africa! We staan toch al een uur stil, dus tijd om de ogen de kost te geven aan dit surrealistische spektakel. Op de hoek staat een man met enkele boeken in de hand. Ik lees ‘Biafra‘ op de rug van een exemplaar gedrukt en krijg een beeld van uitgemergelde kindjes met vliegen in de ooghoeken. Uitstekende ribben en knokige beentjes ondersteunen wat een kind van vlees en bloed is geweest. Voor vijf dollar is het van mij, het boek!

File in Ghana

De komende dagen op het strand van Cape Coast verdiep ik me in dit stukje geschiedenis van Nigeria. Duizenden inlanders werden hier aan de Goudkust in de negentiende eeuw gevangen genomen en geboeid in slavenschepen vanuit Ghana naar de Nieuwe Wereld getransporteerd. De relikten zijn een bezoekje meer dan waard.

Maar het boekje gaat over iets heel anders. Het speelt zich af in een nog niet zo ver verleden. Biafra werd geboren in 1967 en stierf, uitgedroogd en verwaarloosd, in 1970. De Igbo, voor even de inwoners van Biafra, die in de Nigerdelta leven en het centrale bestuur vanuit Lagos beu zijn, worden door enkele westerse mogendheden gesteund in het realiseren van hun droom om een onafhankelijk land te worden. Eerst slagen ze daar vrij makkelijk in maar gaandeweg verandert het spel, worden in het Westen de belangen gewikt en gewogen en belandt het jonge Biafra in een strijdtoneel dat één van de gruwelijkste is uit onze hedendaagse geschiedenis. Alle toegangswegen vanuit het land en de zee worden afgesloten zodat broodnodige voeding en medisch materiaal onbereikbaar blijven en de bevolking letterlijk wordt uitgehongerd. Tergend traag tot uiteindelijk de vrijheid hen wordt ontnomen, de Delta opnieuw Nigeriaans grondgebied wordt en de olieontginningen door Shell en andere BP’s kunnen herstarten of verdergezet worden. Door de rivierdelta stroomt nu meer olie dan water en de regio is regelmatig het schouwspel van ontploffende pijpleidingen en brandende smurrie. Olie en vuur!

Een tweede vlucht…

De WE Standaard van 21 nov. toont op blz 28 een andere delta. Eentje die ons heel nauw aan het hart ligt, nl. De Okavangodelta. Sinds de jaren tachtig doorkruisen we dit natuur-en wereldwonder. Ontsprongen in de bergen van ZAngola stroomt deze rivier van de Atlantische oceaan weg om in een breed uitwaaierende delta in de Kalahariwoestijn te verdwijnen. Een zegening voor fauna en flora hier, die in een onmetelijk, droge woestenij een overvloed aan water en dus leven vindt.

Maar niet voor lang meer, zo blijkt. Vroegere plannen om de Okavango af te dammen werden steeds met succes gedwarsboomd. Nu komt het gevaar van over de Namibische kant van de grens. De Caprivistrip trekt zich als een brede autostrade een paar honderd kilometer door het potentieel grootste NP van de wereld. Het Kavango Zambezi Transfrontier NP (KAZA) strekt zich uit over de grenzen van Angola, Namibië, Botswana, Zambia en Zimbabwe. De Okavangodelta ligt daar middenin en is als kruispunt voor migratiestromen van levensbelang. Begin dit jaar volgden we nog de zebra’s op hun tocht van de Kalahari door de Makgadikgadi richting Chobe en Zambezi. Ook olifanten, buffels, wildebeesten en vele anderen kennen geen grenzen en zien omheiningen als een onmogelijk te nemen hindernis op weg naar water en eten.

Okavangodelta vanuit de lucht

Olie en vuur! Proefboringen, fracking, vervuiling van rivieren stroomafwaarts en een mogelijke vernietiging van een uitzonderlijk ecosysteem. De Okavango is de Nigerdelta, het Alaska, de Noordpool, … van zuidelijk Afrika.

Tweede leven van een mazouttank

Fedexpiry date

Van Jagter tot Wildbeschermer, is een boekje dat me werd aangeraden door een goeie ‘Amerikaanse’ vriend. Alhoewel, wat zijn nationaliteiten betreft, is er een keuze tussen de Britse, Israëlische, Zimbabweaanse en misschien binnenkort ook de Italiaanse. Wereldburger en filantroop! Een goeie vriend gewoon!

Heyman Rd

Paul Jones is ook een Amerikaan en tevens wilde weldoener. Hij kocht hier in het zuidoosten van zimbabwe een enorme lap grond en maakte er zijn privé wildpark van. Hij kocht 100 neushoorns en zette ze uit in wat lijkt op een klein jurassic park. Paul heeft net als Jones een verleden op Wallstreet. Het geld dat hij daar verdiende investeert hij nu in de bescherming van deze uiterst bedreigde diersoort. Dag en nacht worden ze bewaakt. Het zijn dan ook heel kostbare dieren! En daar wringt het schoentje. Neushoornpoeder is voor de Chinese mannelijkheid, wat de kaviaar en de truffel is voor de Vlaamse industrieel. Ondertussen kweken die beestjes als konijnen en zitten er al zo’n driehonderd in zijn privétuin met aanpalende luxe resort waar klanten van over de hele wereld worden ingevlogen. Ongeveer gelijktijdig wordt er in zuidelijk Afrika zwaar gelobbyd met corrupte politici en ambtenaren om ‘legaal’ de afgezaagde hoorn te kunnen vermalen en verkopen. Hun opslagplaatsen puilen ondertussen uit en zijn een potentiële rijkdom waar de geldstromen van Wallstreet bij verbleken.

Op de terugvlucht vanuit Bulawayo komen we weerom enkele Amerikanen tegen. Dit keer lopen ze verkleed in een camouflagepak. In een soortig Engels met een zwaar Texaans accent zitten ze tegen mekaar op te scheppen over hun voorbije reis in Zimbabwe. De oudere van de twee slaat nonchalant zijn iPhone open en scrollt langs de herinneringen van wat blijkbaar een heel boeiende reis moet geweest zijn. Tussen de rugleuningen van de zetels voor mij zie ik de ene gruwelijke na de volgende nog wansmakelijkere foto passeren. Het stel, vader en zoon zo blijkt, gehurkt achter een geschoten zebra, zittend naast een zeldzame, doodgeschoten eland, liggend in een vermoorde krokodil,… Kotsmisselijk word ik ervan en vooral de arrogantie waarmee dit ‘en public’ wordt gedeeld?! Walgelijk!

Schoon chacoche

Het boekje, Van Jagter tot Wildliefhebber, is al een halve wereld door FedEx rondgevoerd en ligt ondertussen, twee weken later, nog altijd netjes ingepakt bij de douane in Harare. Er moet een waarde op gezet worden en de invoertaksen dienen berekend. Ik stap binnen bij het FedEx office op Takawira Av. in Bulawayo City Centre, geef hen de tracking code en krijg even later te horen dat een schatting niet zo éénvoudig is en er een specialist ter zake werd aangesteld om de papperasserij errond af te handelen. Het boek wordt geschat op $5, de touwen, die bestemd zijn voor Ron de garagist, rond de $100 en zijn ereloon op $20. Na vijf bezoeken en evenveel afwijzingen, vertel ik hen dat de Fedexpiry Date bereikt is en ze het exemplaar mogen houden of …

Geloven of niet! Een maand later( Feb.2020) krijg ik bericht uit België dat het boekje daar is afgeleverd en via een omweg zijn eindbestemming dan toch bereikt heeft. Je zou voor minder gewoon het geweer uit de kast halen en terug jager worden. Nu wij nog in België geraken en het lezen kan eindelijk beginnen.

ZAfrikaans voor beginners

De Morris Minor staat al zes maanden in de garage met een platte batterij en een haperende benzinepomp. Als de auto tien minuten draait, slaat het pompje tilt door de hitte en vervolgens vergast de benzine waardoor het 900CC motortje zich verslikt en we naast de weg even moeten afkoelen, of was het afwarmen, voor we onze weg kunnen verderzetten. Niet heel handig en ook niet goed voor het vertrouwen in deze oldtimer uit 1964. We bestellen een originele pomp bij Charles Ware’s Morris Minor Centre aan de overkant van het Kanaal en hopen dat de Brexit nog even op zich laat wachten. Want ook hier kunnen hindernissen opgeworpen worden door douane of andere instanties. België en andere westerse landen beginnen meer en meer te lijken op een doorsnee Afrikaans land. Kafka in beleid en administratie zorgen voor ongeziene taferelen in tijden van Corona, waarbij het achterblijven van een tweedehands boek of een benzinepomp klein bier is!

Morris Minor Van 1964 model

Hiv positief

De geur van paraffine dringt door mijn neusgaten, passeert de voorhoofdsholtes en bereikt, of ik het nu wil of niet, mijn olfactorisch centrum ergens vooraan in de schedel. Ik zie een grijze, plakkerige zwabber traag van links naar rechts over de stenen trappen glijden. Een spoor van ikzounietwetenwat wordt meegesleept. Af en toe gaat de vuile brij in een emmer en er dan weer uit, even grijs en glibberig.

Maskerplicht

De groene repen Paraffinezeep, tot een halve meter lang, zijn overal in Afrika te vinden. De geur is doordringend flauw, kruipt in de kleren en laat je niet los. Ik wandel de trap verder op. Ik passeer de zwabber en de man die hem bestuurt. Ik open de deur naar de kinderafdeling van Mpilo Central Hospital voor de dagelijkse ronde. Bij één van de eerste babies, waarschijnlijk Hansdsome of Lovemore of Everrest met dubbele r, neem ik het dossier van het bankje naast het kleine bed en zie in rode viltstift omcirkeld bovenaan Hiv+ staan. Als een verbodsteken voor ‘Niet aankomen’! Ik vroeg me al af waarom het hier zo stil is en het kindje, dat al twee weken voor een pneumonie behandeld wordt, nog altijd onaangeroerd, ongewassen met opgedroogde mucus rond neus en mond in zijn vuile lakens ligt?! This is Afrika en dus warm genoeg om onbedekt in bed te liggen. Maar wat de voorbije dagen intensief aangeraakt en behandeld, ingespoten, getappoteerd,… werd, nu plots als radioactief of besmet te beschouwen, is een raadsel.

Alomtegenwoordige repen paraffinezeep.

Vanmorgen ontwaak ik als uit een coma. De tijd staat stil. Lig ik hier een nacht, een week, een maand?! Subcomateus tast ik in het rond. Een kussen, lakens van een bed, wazig licht uit een raam. Drie dagen geleden liet ik me testen op Covid19. Met een beetje fantasie heb je hoofdpijn. Spierpijnen zijn er op mijn leeftijd bij bepaalde activiteiten altijd wel. Een derde symptoom is een hoest die diep vanuit één van de onderste longkwabben oprochelt. Voldoende dus om zelfs in tijden van testschaarste te weten te komen hoe je ervoor staat en wat de consequenties zijn voor je directe leefgenoten.

Madonna met masker

Het gepland krijgen van de test duurt twee dagen. Het resultaat is er binnen de vierentwintig uur. Niet slecht voor een systeem dat al een half jaar met haken en ogen aan mekaar hangt, zich als een vervaarlijk vehikel door onze maatschappij jaagt en een spoor van vernieling achter zich laat. Niet eens overdreven, denk ik uit mijn halve coma ontwakend.

Sterk positief, een potentiële superverspreider!, wordt me gemeld. Onmiddellijk lijdt ik aan een dodelijke mix van Pest, Ebola, Lepra, Aids en straal ik een onwaarschijnlijk hoge dosis radioactiviteit uit. Isolement, chirurgisch mondmasker, scheiding van tafel en bed en ballingschap in de torenkamer, vanwaaruit ik dit schrijven de wereld probeer in te sturen, is mijn (hopelijk) tijdelijk lot.

Veilig leveren van pakjes

Het enige positieve aan het negatieve van het positieve resultaat op de test is het besef dat een natuurlijke besmetting de hoogst mogelijke beschermingsgraad achteraf geeft. Meer dan het Pfizer-vaccin dat voor 90% effectiviteit waarborgt! Voor hoelang? Hoe Lang is een Chinees… en die zijn met veel, weten ook veel meer en maken al decennialang veel virussen die zich jaarlijks in westelijke richting verspreiden.

Tot zover Het nieuws! En Sabine?… die doet Het Weer…of misschien ook weer niet!

Zwerm of hoe het coronanieuws de pandemie is geworden.

Het boek staat al jaren in de boekenkast. Het valt op met zijn dikke, witte rug. In grote letters is Zwerm gedrukt. Het boek leest van blz 365 naar blz 1. of zoiets. Zover ben ik echter nooit geraakt. Het is onduidelijk wat er zich in het verhaal afspeelt. Virussen hebben de wereld overgenomen en mensen kruipen weg in een surrealistisch leventje.

De meest vermaarde diamantduikers van SA.

De Landcruiser staat geparkeerd achter een sanitaire blok op een camping in het zuiden van Afrika. De exacte lokatie ga ik hier niet verklappen om mogelijke samenscholing van hopeloos verloren lotgevallen te vermijden. Wat er zich voor de toiletten afspeelt weten we niet echt. Bij aankomst, een week geleden, zagen we het strand, de zee, de blauwe lucht. Nu zien we een lichte nevel en een halve maan. De auto zit tot het dak gevuld met WC-papier, muesli, rijst, spaghetti, ….80L drinkbaar water en 240L diesel in de tank. Enkele dagen geleden reden we nog onbezorgd door onbewoonde, onmetelijke landschappen. Geen vuiltje aan de lucht. Gravel and dust! In een niet nader vernoemd stadje zetten we ons op een camping en openen de mails en berichten op onze IPhone en Pad.

zonsONDERGANG

Ik scheur blz 264 en blz 263 uit het boek en steek er het vuur mee aan. Het is hier al vier jaar kurkdroog in Namaqualand en alle organische afval brand alsof het met benzine is overgoten. Het boek heb ik mezelf beloofd uit te lezen. Het stond al zolang tussen al die andere, vaak eveneens ongelezen boeken in de kast. Een gezonde dosis koppigheid en veel vrije tijd leidden ertoe dat ik het toch in de auto stopte net voor het vertrek op onze grote reis. Een ijzige wind en het meegevoerde vocht uit de zee maakt het aangenaam zitten rond een vuurtje. Achter de sanitaire blok is de wind trouwens niet zo sterk.

WC-pot met zicht op de Fish River Canyon.

De berichten overspoelen ons. Het lijkt of een tsunami het strand overspoelt en we met vuilbakken, douchen, toiletten en al worden weggevaagd. Mensen, gezondheid, politiek, economie of is het omgekeerd. Hoe meer paniek, hoe minder economische belangen primeren, zo blijkt. Collateral damage noemen de hollanders de slachtoffers van hun enigszins afwijkende aanpak. Toch blijft het raar dat al die kleine landjes in Europa verschillende op wetenschap gebaseerde opvattingen hebben en ook uitvoeren. België altijd te laat en vol compromissen, Nederlanders recht voor de raap, …. we zien op het einde van de rit wel wie het bij het rechte eind had, voegt een bekende epidemiologe er op het laatste Nieuws aan toe. Tof!

In het boek hebben de virussen de mensen in hun macht. Machteloos stoppen ze zich weg in een wereldje zo klein mogelijk. Met mijn smetvrees is het nochtans leuk rondlopen hier in de winkels en restaurants, die vooralsnog open zijn. Overal staat handzeep, ontsmettingsmiddel,… ik laaf mijn handen in het frisse goedje zoveel en zo vaak ik wil. Geen vuiltje aan de lucht ook al barst mijn huid en kloven de toppen van mijn vingers als nooit tevoren.

Rara

We are stuck in paradise, meld ik mijn vrienden online. Er zijn ergere plekken om dit mee te maken. België bv. waar je sinds vanmorgen niet meer ongewettigd de straat op mag. De publieke ongehoorzaamheid wordt gestraft. Binnenblijven!

Even de hoek om een plasje doen en nog een paar pagina’s uit Zwerm verwerken en dan duiken we ons Million Star Hotel in. Tot…

Kakken met smaak vervolgd

De geur van versgezette koffie hangt in de Loftstory. Zoonlief is net terug uit Indonesië en verrast ons met een bakje exotische koffie. Kopi Loewak, zegt hij met enige fierheid, één van de duurste koffies ter wereld. Wilde civetkatten eten de rijpe koffievruchten op, verteren het vruchtvlees en schijten de pitten weer uit. Hoe verzin je het?! De bonen worden gewassen en geroosterd. Toch blijkt er een kwalijk geurtje aan te zitten. Waar er geld, veel geld wordt verdiend aan iets simpel, is de drang groot om de boel te belazeren en zo de produktie op te voeren. Vraag en aanbod. Truffels, kaviaar, ganzenlever,… Wat blijkt is dat de katten gevangen worden, leven op koffievruchten en dus bijna uitsluitend koffiebonen kakken. Niet slecht, misschien zelfs pijnlijk, maar zeker ook niet goed. Dus koffie met meer dan een geurtje aan. Dit brengt ons naadloos bij het favoriete onderwerp: hoe kunnen we culinaire hoogvliegers overhalen om meer aandacht te besteden aan de kwaliteit van de uitwerpselen. Maw hoe slagen we erin om de pot dichter bij de pot te brengen.

Koffieplantage in Angola

Olifanten verteren de naar peperkoek smakende harde vruchten van de Tagua, ook eetbare ivoor genoemd, voor die kunnen kiemen en een nieuwe palmboom worden. Vandaar de zoete geur van olifantenstront. Meer dan honderd jaar oude palmen sieren het huis en de tuin langsheen Heyman Rd.. Het zijn geen olifantenpalmen. Het is ongelooflijk hoe hoog hun ranke stammen in de lucht priemen. Onderaan plantten we eind 2018 koffiestruikjes. Een soort Robusta dat hier in dit droge klimaat en op deze hoogt (1355m) zou moeten kunnen gedijen. De jonge, donkergroene, blinkende blaadjes zijn het bewijs. Als de tijd er is krijgen ze witte bloempjes in trossen en dan vruchten. In de tuin huizen meerkatten tussen de compost en tuinafval en ook bushbabies leven hoog in de acasia’s en gumtrees. Het moet een kleintje zijn om ze zover te krijgen dat ze de Robusta-vruchten beginnen opeten en enkele dagen later uit te schijten in, onder of naast hun slaapplek, verteerd en wel, ontdaan van het vruchtvlees, als kant en klare potentiële variatie op de Kopi Loewak en zo Bulawayo voor eens voor altijd op de wereldkaart te zetten. Byo Kaffe, gemaakt van de lichtgeroosterde en door de bushbaby of meerkat verteerde en uitgekakte koffieboon, als produkt van Bulawayo. Naast de princes van Monaco, Bruce Grobbelaar en vele anderen, zou het de stad, die wachtende is op erkenning als werelderfgoed en dat zeker verdient, een nieuwe glans geven! Iets minder tot de verbeelding sprekend maar eveneens tot de mogelijkheid behoort het trainen van de huiskatten van de buren. Elke avond komen ze de tuin in en jagen ze op de duizenden krekels in het gras. Gedomesticeerde katten gaan het label en misschien zelfs de smaak van deze koffie een iets te bekakt imago geven. Het zou alleszins het wrange geurtje dat aan de productiemethode en het imago van de Kopi Loewak hangt, vermijden. Ook het roosteren en branden met olifantenstront kan een extra dimensie geven aan dit nieuw product.

Nieuw! Wat is nog nieuw, nog niet uitgevonden, ontsproten aan een puur en onbezoedeld brein. Niks! Het Nieuwsblad van april 2012 maakte reeds melding van koffiebonen kakkende Aziatische olifanten! Shit, shit, shit, shit,… Als dat niet kakken met smaak is.

Coffea, de koffieplant, is net als de theeplant een mooi groen struikje. In Angola kwamen we ze voor het eerst tegen op een oude Portugese plantage. Een Angolese minister palmde het domein in als buitenverblijf en zette de productie verder, maar dan op een wel heel laag pitje.

Ondertussen blijven de temperaturen hier makkelijk boven de dertig graden en voelt vooral na de middag de zwoele warmte ongemakkelijk. De lokale boeren kreunen onder de aanhoudende droogte en dreigen hun broodnodige oogst te zien mislukken. Preventief wordt een voedselcampagne georganiseerd om een nakende hongersnood te vermijden.

Kakken met smaak

Gezondheid! Eten en drinken kan een bijna fulltime bezigheid zijn in de periode rond Kerst en Nieuwjaar. Wat de uren of de dag daarop volgt is het resultaat van zoveel suiker en zuur en rottend vlees dat in de pot ontploft en met de hulp van enkele miljoenen grazers en nog meer alleseters een nog groter gat in de ozonlaag dreigt te slaan. Dat ons nageslacht hiervan de gevolgen draagt, is niet te verwonderen en sinds kort dagelijks nieuws. Greta Thunberg doet er goed aan even op verlof te gaan want als ze moet wachten op politici die verkrampt door verkiezingsuitslagen niet meer weten wat wel en niet te zeggen, dan… ja wat dan! Gezond eten dus… ervoor zorgen dat de kwaliteit van je stoelgang zo goed is dat, althans volgens Tish, het goedje aangenaam (pleasant)ruikt. Foodwriters die vooral sterrenrestaurants dienen, doen er goed aan zich eens te laten gaan. Weg van Michelin- en Gault Millau-gidsen moeten ze zich dringend bezinnen over de vooruitgang van de achteruitgang. En niet het omgekeerde telkens weer vergoelijken en ophemelen voor de buitenwereld.

Perineum sunning

Zweet kan gepaard gaan met een geur. En soms is die aangenaam. Of wordt die onbewust geassocieerd met iets wat een leuke herinnering oproept of heeft nagelaten. Okselvijvers, plakkende billen, natte voorhoofden en muffe sokken zijn de uitzonderingen op de regel. Zelfs daarop zijn nog uitzonderingen, maar dan moet de indruk zó uitzonderlijk zijn geweest dat er iets van een Aha!Erlebnis werd aan toegevoegd. Een extatische ervaring bij een unieke combinatie van geur, beeld, smaak,…

Bibendum mascotte (later Michelin Flatulier)

Aarsemen (ademen en aars), een gevolg van gasvorming in de darmen, idealiter te combineren met de nieuwe rage van het anuszonnen, gaat echter veel verder. Een geur ontwikkelt, differentieert zich en kan dan benoemd worden als fruitig, luchtig, herfstig, bossig,… kortom een geurenpalet waar een sommelier een grote kluif zou aan hebben. Loslaten, even laten hangen, chambreren en inhaleren. Een Flatulier, kenner van de flatulatie, zou een extra dimensie geven aan de reeds rijke wereld van het culinaire ervaren.

Adem, idem dito! Al pratend deel je met je partner niet alleen enkele miljoenen bacteriën, wat speeksel en een kleine dosis CO2, maar ook de geur van tanden, tandvlees, slijmen, maagzuren,… en toch kan ook dat ‘pleasant’ ruiken. Vaak ruik je helemaal niets of hooguit een pepermuntje, wat sowieso verdacht maakt. Een doorrookte adem of de geur van alcohol-van-gisteren zijn wel de ergste.

Monk!

Terug naar de achteruitgang. Want daar ligt uiteraard de sleutel tot de vooruitgang. Of is het omgekeerd. Wat binnenkomt moet er ooit terug uit. Adem, zweet, urine en faeces zijn de restproducten. Zij geven aan wat de kwaliteit is van wat erin gaat, hoe het verteert en absorbeert. Uiteraard is dit wat simplistisch en zijn we geen Kakmachine. Maar toch!

Dieren zijn er minder mee bezig en denken er al zeker niet over na. Een nijlpaard en een varken doen het allebei en toch zo verschillend, dat je jezelf afvraagt wat de reden hiervoor kan zijn. Is Darwin in Afrika geweest? Heeft hij ook dit fenomeen geobserveerd en een evolutie toebedeeld. Een varken (en een koe )schijt en ligt zich er even later in rond te wentelen alsof er niets zaliger is. Een nijlpaard daarentegen gebruikt zijn staart als een propeller om de drek in het rond te slingeren. Waarom? Een levende beerkar? Ze zien er zo wel uit, maar dan properder. De mens is het enige dier dat zoveel schaamte heeft over de productie van zijn vertering dat het restant nog enkel heimelijk in een toiletpot wordt gedumpt om het dan heel snel door te spoelen en met reukblokjes en geurverwijderaars hopelijk nog sneller onherkenbaar te maken. Lavendel wordt zo onlosmakelijk een WC-geur. Dat is wel evolutionair!

Uiteindelijk is dit gewoon een pleidooi om gezond te gaan eten. Vers, ongespoten, uit de grond en in de zon gerijpt, met liefde bereid. Varieer en vraag aan je vrienden wat ze ervan vinden, van die stoelgang…pleasant toch, Tish?!